نگاهی به چگونگی عمل لیزیک چشم و معایب آن

نگاهی به چگونگی عمل لیزیک چشم و معایب آن

لیزیک به زبان انگلیسی: LASIK نوعی روش جراحی لیزری چشم بوده که برای اصلاح عیب های انکساری چشم در افراد نزدیک‌بین، دوربین و آستیگمات استفاده میگردد.

در این عمل، چشم‌پزشک برای شکل‌دهی قرنیه و اصلاح کردن عیب های انکساری، مشابه روش لازک از لیزر اگزایمر

استفاده میشود و با استفاده از دستگاه میکروکراتوم و برداشتن لایه‌ای از قرنیه، اصلاح بینایی سطح قرنیه انجام میگردد;

و اغلب بیماران بعد از جراحی تا پایان عمر یا سال‌ها نیازی به استفاده از عینک نخواهند داشت.

این نوع عمل جراحی تأثیرگذار میباشد و درد کمی بهمراه داشته و معمولاً یک یا دو روز بعد از عمل بهبود پیدا میکند

و نیازی به بانداژ و بخیه هم نداشته است

پژوهشهای جدید نشان داده که عمل های جراحی لازک و لیزیک به یک اندازه مفید بوده

و در هر دو این جراحی ها از لیزر برای برداشتن لایه هایی از روی قرنیه و شکل دادن به آن استفاده میگردد

و در لازک (فوتوریفرکتیو کراتکتومی) این لایه برداری فقط در ناحیه خارجی قرنیه انجام شده.

و به همین دلیل برخی از مشکلات ایجاد شده در لایه برداری که در لیزیک رخ داده و در این نوع جراحی کم تر میباشد

اما دوره بهبودی آن طولانی تر بوده و درد بیشتری هم پس از جراحی در پی داشته و برخی از پزشکان معتقداند

که لازک بهتر بوده و بعضی دیگر به لیزیک اعتقاد داشته و بهمین دلیل محققان دانشگاه ایلینویز شیکاگو پژوهشی انجام داده.

و به این نتیجه رسیدندlasek-vs-lasik که هر دو جراحی ها ایمن، کارا و قابل پیش بینی میباشد که هرچند چشم هایی که با لازک عمل شده اند

دید بهتری دارند اما تغییر آنقدر ناچیز بوده که قابل تشخیص نیست

فردی به نا م دکتر غلامعلی پیمان، دانشمند ایرانی مقیم ایالات متحدهٔ آمریکا که از اعضای «تالار مشاهیر چشم‌پزشکی جهان»

میباشد، مخترع این روش جراحی بوده است و وزیر بهداشت دکتر قاضی‌زاده هاشمی، رکورد دار عمل جراحی لیزیک چشم در

کشور میباشد.

چرا خود دکترها نیز هنوز از عینک استفاده میکنند و لیزیک را ترجیح نمیدهند؟

بسیاری از چشم پزشکان در سن پیر چشمی هستند و اگر عمل کنند برای اکثر کارها مانند معاینات بیماران با دستگاه،

عمل جراحی با میکروسکوپ و مطالعه مجلات و کتاب ها و نوشتن نسخه برای بیماران باید از عینک پیر چشمی استفاده نمایند

لذا تمایل چندانی برای انجام عمل نداشته و گرچه تعدادی از چشم پزشکان نیز هستند که با اطلاع کامل از عوارض جراحی ،

عمل لیزیک میکنند و خودشان بسیار راضی هستند.

باید های لازم قبل از لیزیک

سن، شغل و سلامت عمومی فرد، فاکتورهای بسیار مهم عمل لیزیک چشم میباشند

– افرادی که شغل عمومی داشته باشند مانند رانندگان و ورزشکاران می توانند عمل لیزیک را انجام دهند اما

به افرادی که شغل های ظریف و میکروسکوپی داشته باشند مانند چشم پزشک ها، پرستاران و کادر درمانی و افرادی که در محیط های آلوده خدمت می نمایند.

مثل آزمایشگاه و کارخانجات و داشتن شغل های پرخطر چون کشاورزی و جوشکاری و آهنگری،

کار کردن درمحیط های آلوده به مواد شیمیایی و بخارات سمی برای چنین افرادی عمل لیزری پیشنهاد نمی گردد.

هم سلامت عمومی و هم سلامت چشمی فرد برای انجام عمل لیزری بسیار مهم بوده و چشم بیمار نباید به جز عیوب

انکساری مشکل دیگری داشته باشد بیماری هایی چون:

عفونت ، نازکی قرنیه ، عدم اصلاح دید با عینک، عدم ثبات نمره چشم در دوسال اخیر، تبخال های چشمی، آب مروارید،

کدورت و قوز قرنیه، بلفاریت یا التهاب لبه پلک ها، آستیگماتیسم بالا و مایل، التهاب و خشکی چشم را نباید داشته باشد و

همچنین باید از نظر عمومی نیز کاملا سالم باشد

و مبتلا به بیماری دیابت و روماتیسم نباشد در غیر این صورت اگر بخواهد عمل گردند، عمل لیزری باید در شرایط بسیار ویژه صورت گرفته شود.

زنان باردار یا شیرده به دلیل افزایش هورمونهای استروئیدی در زمان بارداری و شیردهی احتمال بازگشت شماره چشم بعد از

عمل بیشتر از افراد عادی میباشد و بهتر بوده این بیماران چند ماه بعد از بازگشت به وضعیت عادی خود عمل کنند.

در چه سن و سالی بهتر است لیزیک انجام شود؟

از انجا که قبل از ۱۸سالگی شماره چشم دائما تغییر می کند، سن مناسب عمل لیزری معمولا بالای ۱۸ سال بوده و افراد زیر

۱۸ سال به شرطی عمل می کنند که شماره چشمشان ثابت گردیده باشد و

به این معنی که شماره چشمشان طی یک سال گذشته بیش از ۲۵ صدم تا نیم هم تغییر نکند

قبل از عمل باید به دستگاه هایی که برای لیزیک استفاده میشوند توجه کرد دستگاههای پیشرفته ترباشند

نتایج دقیق تری در بر دارند مثل دستگاه موجود در بیمارستان فارابی که باعث شده نتایج دید بهتری را به ارمغان آورند.

جزییات انجام عمل لیزیک چشم 

در عمل لیزیک دو عمل با هم ترکیب شده تا عیب انکساری اصلاح گردد و نخست با استفاده از یک

وسیله اتوماتیک بنام میکروکراتوم

لایه نازکی از قرنیه برداشته و وجود این لایه نازک اجازه بهبود سریع دید و

کاهش ناراحتی‏های بعد از عمل را می‏دهد.

امروزه از انواعی از لیزر جهت برداشتن این لایه هم استفاده شده و سپس با استفاده از لیزر اکسایمر که با کنترل کامپیوتر

صورت گرفته و قرنیه تراش داده شده و به این ترتیب عیب انکساری اصلاح میشود.

بطورکلی جراحی لیزیک چشم برای اصلاح دور بینی، نزدیک بینی، آستیگماتیسم، پیرچشمی و قوز قرنیه انجام میگردد و در این

روش، ابتدا یک ورقه نازک به ضخامت ۱۰۰ تا ۱۵۰ میکرون به نام «فلپ» از قرنیه بریده میشود.

و زیر آن لیزر می شود تا شماره چشم اصلاح گردد که این برش یا با وسیله مکانیکی ای به نام «میکروکراتوم» یا با نوع خاصی

لیزر به نام «فمتوسکند» انجام می گردد و فلپ برداشته شده را بعد از این مراحل به جای خودش دوباره برمی گردانند.

و مزیت این روش آن بوده که بیمار بلافاصله بعد از عمل، دید کامل را دریافت کرده و بدون درد می تواند مرخص شود و فعالیت های روزانه خود را دوباره از سر بگیرد. در بسیاری از بیماران، ضخامت قرنیه نسبت به نمره چشم کم بوده

و از طرف دیگر بعد از برداشتن فلپ، ضخامت قرنیه کمتری برای چشم بیمار باقی مانده که این امر در آینده امکان عمل مجدد را کاهش داده.

و در حال حاضر روش لیزیک کمتر مورد توجه پزشکان بوده و آنها به جای شیوه لیزیک، روش لازک و پی.آر.کی (PKT )را استفاده میکنند و باید اشاره کرد که روش های لازک و پی.آر.کی نسبت به روش لیزیک قدیمی ترند بوده و به دلیل مزایای آن دوباره رواج پیدا کرده.

باید اشاره کرد که از میان عمل های لیزیک، PKT و لازک که همه برای درمان عیب انکساری به کار رفته عمل لازک به دلیل اینکه چشم کم تر دستکاری شده بهتر میباشد.

روش PRK : اپیتلیوم سطح قرنیه به روش مکانیکی برداشته شده وپس از انجام لیزر اگزایمر از لنز پانسمانی بر روی سطح قرنیه تا بهبودی اپیتلیوم استفاده می گردد.

روش لازک

در روش لازک ضخامت قرنیه برش نمی دهند ، بلکه فقط لایه سطحی و بازگشت پذیر قرنیه به نام «اپی تلیوم» برداشته شده، لیزر انجام می شود و پس اپی تلیوم سر جایش گذاشته شده و لنز پانسمانی در محلی که لیزر در آن انجام گردیده قرارمی گیرد و اپی تلیوم بعد از حدود چهار روز دوباره ساخته و لنز پانسمانی برداشته خواهد شد.

و از مزیت های روش لازک آن بوده که پس از برداشتن اپی تلیوم ۱۰۰ تا ۱۵۰ میکرون ضخامت قرنیه بیمار باقی خواهد ماند و این شیوه برای افراد دارای قرنیه های نازک و افرادی که به عمل جراحی مجدد چشم نیاز داشته مفید بوده

و با اینکه عمل بیشتر از پنج دقیقه طول نمی کشد و درد نداشته بیمار دو روز بعد از عمل احساس درد و سوزش می نماید اما

بعد از چهار هفته، دید کامل وی به تدریج برمی گردد.

مزایای استفاده از لیزیک چیست؟

دید را تصحیح می کند و در حدود ۹۶ درصد بیمارانی که عمل لیزیک انجام می دهند از نتیجه آن راضی بوده و دیگر نیازی به استفاده عینک ندارند.

زمان عمل لیزیک فقط ۱۰ تا ۱۵ ثانیه طول خواهد کشید که زمان بسیار کوتاهی است

بدلیل استفاده از قطره های بی حس کننده، درد بسیار کمی را در حین عمل به همراه دارند.

دید فورا و یا یک روز پس از لیزیک بهبود پیدا کرده.

نیازی به بانداژ و بخیه پس از عمل ندارند

سال های پس از عمل هم درصورتی که دید تغییر نماید می شود از اصلاح دید استفاده شود.

پس از عمل لیزیک، اکثر بیماران کاهش محسوسی در نیاز خود به عینک و لنز دارند و بیشترشان از لنز هم استفاده نخواهند کرد

معایب استفاده از لیزیک

تغییرات صورت گرفته در قرنیه قابل بازگردانی نمیباشد.

لیزیک عملی پیچیده بوده و ممکن است در هنگام لایه سازی توسط پزشک آسیب هایی دائمی که برروی دید تاثیر گذاشته ایجاد شود.

شایع ترین عارضه این روش این بوده که بعد از عمل لیزیک، بازگشت شماره چشم میباشد و افرادی که عمل لیزری انجام می

دهند باید بدانند که نمی شود به طور کامل پیش بینی کرد که آنها بعد از عمل هیچ گاه عینک نخواهند زد.

۹۰ درصد این عمل ها قابل پیش بینی بوده و فقط در ۱۰ درصد موارد شماره چشم بازمی گردد ، زیرا جراحی چشم تاثیری در

پیشگیری از پیشرفت بیماری نداشته و اگر قبل از عمل شماره چشم در حال بالا رفتن باشد بعد از عمل شماره قبلی چشم نه

تنها ثابت نمی شود بلکه باز نیز میگردد.

لیزیک ایجاد انحرافات اپتیکی شده که چشم پزشکان اطلاعات کاملی متاسفنه درباره آن ندارند

سبب کاهش ثبات ساختمانی قرنیه نیز می شود

سبب ایجاد فتوفوپی یا ترس از نور شده و همچنین ایجاد خشکی چشم نیز میشود

لیزیک سبب افزایش خطر بروز کاتاراکت میشود ، لیزیک از دو روش سبب افزایش خطر بروز آب مروارید شده و نخست داروهای

استروئیدی مثل Tobradex و Alrex و pred fort و FML که داروهای استاندارد

برای درمان عوارض پس از لیزیک میباشند ;

در صورت استفاده می توانند کاتاراکت خلفی تحت کپسولی ایجاد کنند .

اگر چه که استروئید پس از لیزیک بصورت طولانی مصرف نمی شوند عوارض متعدد دیگری وجود داشته مثل خراش قرینه،‌ عفونت

و کدورت ‌که ممکن است حتی به درمان طولانی مدت با قطره های استروئیدی نیاز داشته باشند .

راه دوم :‌ پوشش ضد UV بر روی شیشه های عینک یک سد محکم در برابر اشعه UV خورشید

که اثر کاتاراکت زایی دارد میباشد و عدم استفاده از عینک و حدف این سد محکم سبب

قرار گرفتن بیشتر چشم افراد در معرض نور خورشید شده و بتدریج بروز کاتاراکت را در سن بالاتر افزایش داده .

خطرات طولانی مدت لیزیک هنوز ناشناخته است و ‌چشم پزشکان خودشان هم موافقند

که خطرات لیزیک شناخته شده نیستند و یک جنبه قضیه به برداشتن بافت قرنیه ضمن لیزیک

مربوط میشود بدین ترتیب که برای دفعات بعدی نیاز به ablate قرنیه که ممکن بوده که بعدها در

طول عمر نیاز به آن داشته باشد.

و درمان های لیزری چون PTK ممکن است به خاطر برداشته شدن بیش از حد بافت توسط

لیزیک غیر ممکن باشند و یک جنبه دیگر قضیه تغییر شکل قرنیه در لیزیک ارزیابی وجود گلوکوم

را برای چشم پزشکان مشکل می سازد

که تست های تونومتری بر روی قرنیه س از لیزیک به دلیل تغییر استحکام قرنیه از دقت کافی

برخوردار نخواهد بود و بنابراین ممکن است که بیماران گلوکومی بسیاری کشف نشده باقی بمانند.

لیزیک سبب کاهش ثبات ساختمانی قرنیه شده و با افزایش سن قرنیه به طور طبیعی نازکتر شده و

همراه با این برداشتن بافت قرنیه از طریق جراحی لیزیک می تواند مشکلات جدی را به دنبال داشته

و مطالعات اخیر نشان داده که افرادی که تحت عمل لیزیک قرار گرفته اند ،

خطر کراتکتازی

در معرض خطر بیشتری برای بروز کراتکتازی Iatrogenic ناشی از نازک شدن قرنیه میشوند

و اکتازی ضعف ثبات ساختمانی قرنیه بوده که سبب می شود قرنیه به طرف جلو خمیده گردد و منجر به تاری دید ،

بازگشت میوپی ( اصطلاح نزدیک بینی ) ، دید متغیر و حتی نازک شدگی بیشتر قرنیه شود

و در بدترین شکل اکتازی تنها درمان پیوند تمام عیار قرنیه می باشد و حتی بیماران دارای مقادیر

کم نزدیک بینی نیز ممکن بوده که دچار اکتازی ناشی از لیزیک میشوند

لیزیک سبب کاهش حساسیت به Contrast شده وبیشتر مردم چیزی درباره حساسیت به کنتراست نمی دانند

مگر اینکه در اثر لیزیک آن را از دست داده و نمونه ای از کاهش حساسیت به کنتراست شخصیبوده که به طرف افراد می آید و در

حالی که نور از پشت سر فرد بتابد و خودش مانند شبحی به نظر میرسد.

در وضعیت قبل از لیزیک مشخصات چهره این فرد بخوبی قابل شناسایی بوده که باعث از دست رفتن

حساسیت به کنتراست دائمی است که به درجات متغیر کسانی را که لیزیک می کنند گرفتار ساخته .

اخیرا پژوهش هایی که در مرکز تحقیقات جراحی انکساری انجام گردیده و در آن بیماران بین

۲ تا ۷ سال پس از جراحی انکساری تحت نظر بوده اند نشان داده که در حدود ۵۸ درصد

از آنان در تست حساسیت کنتراست برای رانندگی شب مردود شده اند .

مزایای استفاده از روش لازک

عوارض چون ناشی از ساختن و دوباره وصل کردن لایه در قرنیه وجود نداشته.

عمل جراحی لازک کم تر از لیزیک سبب خشکی چشم می شود.

معایب استفاده از روش لازک

طولانی تر بودن دوره بهبود نسبت به لیزیک بطوری که بسیاری از بیماران لازکی تا یک یا دو

هفته پس از عمل جراحی بهبود کامل ندارند

لازک نسبت به لیزیک می تواند سبب درد و ناراحتی شود و در اکثر بیماران لازکی معتقدند

که درد آن حدود یک تا دو روز پس از عمل طول خواهد کشید و این احساس درد ناشی از

برداشتن اپی تلیوم سطحی و در معرض هوا قرار گرفتن انتهای اعصاب حسی میباشد.

پس از جراحی بیماران باید برای سه تا چهار روز از بانداژ برای جلوگیری از برخورد پلک ها با

ناحیه جراحی شده بیماران باید استفاده کنند.

بیماران از قطره های موضعی استروئیدی چندین هفته بیشتر از مدت مشابه در جراحی لیزیک استفاده میکنند.

نکاتی را باید قبل و پس از عمل جراحی رعایت کرد؟

بهتر است که چند روز قبل از عمل روزی ۳ بار با شامپو بچه رقیق شده در آب،

لبه های پلک و مژه ها را شستشو داده و بعد از عمل طبق دستور پزشک سر موقع از قطره ها استفاده کنیم

و اگر لنز تماسی از چشم خارج شده آن را دورانداخته و در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنیم.

و تا وقتی لنز تماسی داخل چشم باشد یعنی در حدود ۳ تا ۴ روز اول بعد از عمل از

شستن صورت و استحمام برخورد آب به چشم باید پرهیز کرد و

همچنین استفاده از مواد آرایشی چند روز قبل از عمل باید متوقف گردد و حداقل ۲ هفته بعد

از عمل نیز نباید از آنها استفاده کردو در صورت خشکی چشم این محدودیت ممکن بوده

تا چند ماه پس از عمل ادامه پیدا میکند.

عواملی چون :درد، ترس از نور، کاهش دید در چشمی که بعد از عمل روبه بهبود بوده است

ولی چند روز بعد سیر بهبود آن متوقف میشود و رو به وخامت گذاشته باشد

را باید جدی بگیرید و در اولین فرصت به پزشک مراجعه شود.

توصیه های پزشکان

امروزه توصیه شده که به خاطر اثرات اشعه ماوراء بنفش روی استرومای قرنیه

که در حال شکل گیری مجدد بوده،حداقل تا شش ماه از مواجهه با نور مستقیم خورشید

و منابع دیگر اشعه ماوراءبنفش به خصوص در فصول گرم خود داری کرده ولی استفاده از عینک آفتابی

در محیط های سر بسته مانند منزل ومحیط کار لازم نمیباشد.

استفاده از مانیتور کامپیوتر به خصوص نوع LCD یک هفته بعد از عمل مانعی ندارد ولی بهتر بوده تا زمانی

که چشم کاملا آرام نشده از انجام کارهای طولانی مدت و ظریف چشمی پرهیز کرد.

ورزش کردن به شرطی که به چشم ضربه ای وارد نکند بعد از عمل منعی ندارد،

ولی در مورد شنا بهتر است که در حدود ۲ تا ۳ماه صبر کرد.

به طور متوسط حداقل در حدود سه ماه بعد از عمل نیاز به استفاده از قطره چشمی اشک

مصنوعی وجود داشته و قطره بتامتازون معمولا ۲ هفته اول هر شش ساعت و پس از دو هفته

بسته به شرایط چشم و پاسخ قرنیه به لیزر به تدریج کم گردیده و یا با قطره فلورمتدلون

جایگزین می شود و قطره دیکلوپتین نیز معمولا روز اول پس از عمل قطع می گردد.

خارش و مالیدن چشم‌ها به خصوص در چند روز اول ممنوع بوده .

از شستشوی سر و صورت و استحمام تا ۲۴ ساعت پس از عمل باید خودداری شود

و از آرایش کردن چشم ها تا یک هفته بعد از عمل خودداری شود.

افرادی که می خواهند لیزیک کنند، نباید بعضی از داروها مثل پردنیزون خوراکی یا ایزوترتینوئین را مصرف کنند.

ابتدای کار عمل های لیزیک

در سال ۱۹۷۸، پزشکان شروع به انجام یک روش جراحی به نام قرینه شکافی شعاعی یا
RK در ایالت متحده‌ی آمریکا نمودند.
این تکنیک مستلزم چند برش در شکل قرینه و اصلاح عیوب انکساری آن بود. این عمل به افرادی با شرایطی
مثل نزدیک بینی و آستیگماتیسم کمک می‌کرد تا کمتر به عینک خود وابسته باشند.
با گذشت زمان، جراحان در نهایت استفاده از بخیه برای اتصال دوباره قرینه را متوقف کردند .

در اواخر دهه‌ی ۱۹۸۰

استفاده از تکنیک لولا متداول شد که هنوز هم مورد استفاده است.
با این روش، قرنیه به طور کامل از چشم جدا نمی‌شد اما به‌عنوان یک لبه بر روی آن می‌ماند
که ریسک آن در ابتلا به عوارض پس از عمل و مدت زمان بهبودی کمتر بود.
توسعه‌ی یک میکروکراتوم خودکار ابزاری در پیشبرد این روش امکان برش‌های عمیق‌تر را فراهم کرده بود.
علاوه بر این دهه‌ی نود توسعه‌ی لیزر اکسمر را به خود دید، که در اصل برای استفاده برای ساخت
تراشه‌های کامپیوتریدر نظر گرفته شده بود.
اما محققان دریافتند که این لیزر به خصوص برای برداشتن دقیق بافت در طول تکنیک‌های جراحی انکساری مفید است.
آن‌ها دریافتند که این روش به طور قابل توجهی ایمن‌تر و موثرتر از روش RK‌ است.
در سال ۱۹۹۵، سازمان غذا و دارو یک روش به نام کراتکتومی فوتور فرکتیو که معمولا با عنوان
RPK شناخته می‌شود را بعد از آزمایش بر روی ۱۶۰۰ چشم در مدت سه سال، به رسمیت شناخت.
در این روش برای درمان نزدیک بینی، قرنیه را با لیزر مسطح می‌کردند،
که از سال ۱۹۸۷ در آمریکا و کانادا استفاده می‌شود.
جراحی لیزیک که امروزه ما می‌شناسیم، ترکیبی از تکنولوژی لیزر اکسمر و برش‌های جراحی
با استفاده از یک میکروکراتوم است.
در این روش، یک جراح از میکروکراتوم برای برش یک فلپ قرنیه استفاده کرده
و سپس شکل بافت زیرین را با استفاده از لیزر تصحیح می‌کند.
سپس فلپ را به جایش برمی‌گردانند و تا زمان بهبودی چشم‌ها به شکل طبیعی پانسمان می‌کنند.
این روش محبوب‌ترین روش جراحی عیوب انکساری شده است، زیرا نتایج بهتری و مدت زمان بهبودی کمتری دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *